తోచని మాటలకు ప్రత్యామ్నాయం 'ఇదే' నంటే మీరు యేమంటారు..?

నువ్వంటే నాకెందుకో ఇంత 'ఇదీ'
నువ్వంటే నాకేమిటో అదే 'ఇదీ'
అని ఒక కథా నాయిక నాయకులు 
యుగళ గీతం పాడుకున్నారు
ఇదీ.. ఇదీ..
 ఆ 'ఇది' అంటే యేమిటో 
ఇద్దరి మనసులకూ తెలిసినా 
ఆ 'యిది'ని మాటల్లో చెప్పాలంటే వాళ్ళకీ 
ఒకలాంటి 'యిది' కాబోలు

'యిది' మీ వంశపారంపర్యంగా వచ్చిందయ్యా 
ఆపరేషన్ చేస్తే పోతుంది
అమ్మయ్య ..
అదేదో మా తాతయ్యకి చేసెయ్యండి
ఈజవాబులోని ఆ 'యిది'  ఓ జబ్బు
ఇలా 'అదీ ..యిదు'లతో మనము ఏదేదో చెప్పేస్తుంటాం
మరి కావ్యాలు రాసే కవులూ తోచని చెప్పలేని భావాలను 'అదీ.. యిదు'లతో పూరిస్తారా..
పోతనామాత్యులు ఆ 'యిది'ని
' మంచి' అనే మాటతో సర్దేస్తారట..
'అదె'విటో చూద్దామా..
 

మనము మాటలాడునపుడు 
ఒక్కొక్కసారి 
ఇది చాల 'యిది' గానున్నదందుము. 
అక్కడేదో భావస్ఫోరకమైన మాట 
మనకు తట్టుటలేదు. 

ఆ కొరతను 'యిది' యను సర్వనామము పూరింపవలెనని మన యాశ 
ఇట్టి 'యిదు'లతో పూరించుకొనవలసిన చోటులు తిక్కనామాత్యులలో చాల వచ్చును. 

ఆ యలవాటు 
అప్పుడప్పుడు పోతన్నకు కూడ నున్నది. భావములలోని 'నత్తి'నాయన
 'మంచి' యను పదముతో పూరించుకొనుచుండును . 

పాల సముద్రమున బుట్టిన లక్ష్మీదేవికి 
దేవతలేవేవో యుడుగరలిచ్చిరి 
ఆ నడుమ 
భారతీదేవి యొక మంచి తారహార మొసగెనట. (అ.స్క.271) 
ఈ తారహారములోని మంచితనమేమో 
వివరంచుట కతనికి మాటలురాలేదు గాబోలు 
ఈ 'మంచి 'మరియొకసారి వచ్చును. 

యశోదకు కొడుకు పుట్టినాడని గోపికలకు దెలిసినది. అపుడు వారందరు 'మంచి' పదార్థములు 
కొనుచు వచ్చినారట
కం. "కంచుకములు దలచుట్లును
        గాంచన భూషాంబరంబులు కడుమెరయగ నే         తెంచిరి గోపకులందరు
       'మంచి' పదార్థములు గొనుచు మాధవునకున్"
ఇక్కడ 'మంచి'తనము గూడ 
పోతన్నకు సంభవించిన మాటలలోని నత్తియే.

పతంగము గూడ పతంగునితో పందెము

..

భాగవతం ఎలా చదవాలి ?

చీకటి పడిందంటే చాలు
ఊరిజనాలు రాత్రి భోజనాలు ముగించుకొని
 ఏ గుడిలోనో కట్టపైనో చేరేవారు
అక్కడ కథో కాలక్షేపమో జరిగేది
అందరూ శాలువాలు దుప్పట్లు గొంగడీలు కప్పుకుని కూర్చొని శ్రధ్ధగా వినేవారు
వారిలో యే పంతులో పురోహితుడో భాగవతాన్నో రామాయణాన్నో కథలు కథలుగా చెప్పేవాడు
మిగతా అందరూ ఆ కథను వింటూ తాదాత్మ్యం చెందేవారు
అప్పుడప్పుడూ మధ్యలో వెలిగించిన ఆముదపు దీపం వత్తిని పైకెగదోసేవారు
ప్రహ్లాదోపాఖ్యానం
గజేంద్ర మోక్షం
కృష్ణలీలలు
పదే పదే విన్నా వారికి విసుగయ్యేది కాదు
ఎంత బాగుంది కదూ
టీవీలు ఇంటర్నెట్లూ సినిమాలూ సెల్ ఫోన్ లూ  లేని ప్రశాంత వాతావరణం
వీటి మత్తులో పడి ఎన్నిటినో వదిలేస్తున్నాం
మనిషికీ మనిషికీ మధ్య నిశ్శబ్దం
 మనసుకూ మనసుకూ నడుమ అవగాహనారాహిత్యం

భాగవతమును  జదువుటకు 
పాఠకుడు మనస్సుతో బాటు 
బాహ్యముగను గొంత తయారుగావలెను. 

ప్రొద్దుటినుండి రాత్రివరకు 
నింటిపనులలో గొరతలేక చక్కబెట్టుకొని 
రాత్రి భుజించి ..
పదిమంది తీరికగా కూర్చొనవలయును.
వారి గోష్టిలో మధ్య మధ్య 
లౌకిక విషయముల గొడవ నేనున్నానని ప్రవేశింపరాదు. 
నడుమ ..
ప్రమితలో నాముదము బోసి యంటించిన దీపము కొడిగట్టక యాత్మ జ్యోతివలె వెలుగుచున్నది. 
అపుడు వయసు మళ్ళిన ..
రాగద్వేషాదుల యుద్వేగము తగ్గిన యొకానొక పెద్ద నాటరాగములో..

సీ. ఒక వేయి తలలతో నుండు జగన్నాధు
బొడ్డు దమ్మిని బ్రహ్మ పుట్టె మొదల
నతనికి గుణముల నతనిబోలిన దక్షు
డగు నత్రి సంజాతుడయ్యె నత్రి
కడగంటి చూడ్కుల కలువల సంగడీ
డుదయించి విప్రుల కోషడిలకు
నమర దారాతతి నజుని పంపున నాధు
డై యుండి రాజసూయంబుచేసి
తే. బూడు లోకంబులను గెల్చి మోదకమున
జని బృహస్పతి పెగ్డ్లాము జారుమూర్తి
దార నిలుసొచ్చి కొనిపోయెతన్ను గురుడు
వేడు నందొక నయ్యింతి విడువడయ్యె..
 
యని తిన్నగ నారంభించును..
వాని చుట్టునున్న వారందరు చక్కని పాటకు 
పడగ తాడించు పాములవలె 
హాయిగ దలలాడించుచు వినుచుందురు. 
వారికి నిజముగ భాగవతమర్థమైనది. 

ఆ శయ్యలోని సౌలభ్యమును ..
ఆ కథలోని హృదయమును ..
దెలియునదా పుణ్యాత్ములకే 
అంతేగాని ..
పొగగొట్టపు భూంకారధ్వనులలో ..
నానా భావ పంకులములై ..
చిల్లరంగడులబోలు మనస్సులతో ..
భాగవతమును జదివినచో ..
దాని రుచి యర్థము గాదు..
 
ప్రొద్దున లేచిన వెంటనే 
ముఖము కడుగుకొనుమాట యెట్లున్నను 
కాఫీ త్రాగుటకు మనమలతాటు పడితిమి. 

వేడివేడిగా నది కడుపులలోనికి దిగజారినప్పుడు 
కొంత బాధయే యగును 
కాని దానిని మనము గుణించుటలేదు. 
గడ్డపెరుగు వేసికొని హాయిగ చల్ది భుజించినచో కడుపులో నెంతయో చల్లగనుండునే ..
మీకీ శిక్ష యేమని ..?
వయసు మళ్ళీన ముసలమ్మలు
 మాయింటలేరు గాని -
పిల్లలను కసరించుచునే యుందురు. 
దాని చల్వను మనమూహింపగలము. కాని మనయలవాటును మార్చుకొందుమా..?
పిల్లలు మానుకొందురా ..?
 అట్లే భాగవత పఠనముగూడ..
 
ఇది మనకు చక్కగ నర్థము గాకపోయెనే యని యొక్కొకసారి యాసక్తితో జదువనారంభింతుము. 
కాని మన దురదృష్టము..
అది యెంత యర్థము గావలెనో అంత గాదు..
ఎట్లు కావలెనో అట్లు గాదు.
కారణమేమి..?
మన బ్రతుకులలో భావములలో ..
దానికి పూర్వాంగములు లేవు.

భక్తుల దాసుండ -భక్తుల లెంక

చిక్కని పూవువోలె నా పరువము వాడకుండ..

పుట్టపర్తి ఆకాశవాణికి ఇచ్చినఅమూల్యమైన ఇంటర్వ్యూ

పుట్టపర్తి ఆకాశవాణికి ఇచ్చిన యీ అమూల్యమైన ఇంటర్వ్యూ  ఇప్పుడు పుట్టపర్తి జీవితాన్ని విశ్లేషించే యేకైక సాక్ష్యంగా నిలిచింది..
పండితవంశంలో పుట్టిన పుట్టపర్తి జీవితం నేటివారికి ఎంతో స్ఫూర్తిదాయకం

                         Part 1

 

1 lo 2 va part

 

                      2 lo okati

 

                                Part 3

                                                          4part

4 part

తెరతీయగరాదా

 



చిన్నవయసులోనే త్యాగయ్య తండ్రి గతించాడు
అన్నదమ్ముల భాగపరిష్కారంలో 
శ్రీరామ లక్షమణుల విగ్రహాలు లభించాయి
ఉంఛవృత్తిచేస్తూ జీవనం రామభక్తి సేవనం
సంగీత సాధనం ఆయన వ్యాపకాలు
అంతకు మించి రాజు కానుకలు పంపినా 
ఆయన కన్నెత్తి చూడలేదు
అలాంటి వారుంటారా..
ఉంటారు..
త్యాగయ్య పరమభక్తురాలు బెంగుళూరు నాగరత్నమ్మ శిధిలావస్తలోనున్న త్యాగయ్య సమాధిని 
కావేరీ నది ఒడ్డున గుర్తించింది.
తంజావూరు రాజుల ద్వారా రెవెన్యూ అధికారుల ద్వారా 
తన అధీనంలోనికి తెచ్చుకొని
మద్రాసులోని తన ఇంటికి అమ్మి 
ఆ ప్రాంతాన్ని పరిశుభ్రం చేయించి గుడి కట్టించింది.
మంటపము పాకశాల..
ఈ ప్రయత్నంలో 
తన సంపద ఆభరణాలు హరించుకు పోయాయి..
అలాంటి ప్రయత్నాలే 
మనుషుల హృదయాలు పరవశింపచేస్తాయి.
 
1946 లో త్యాగయ్య చిత్ర నిర్మాణ సమయంలో 
చిత్తూరు నాగయ్య గారు ఆమెను కలిశారు
ఆమె సలహాపై 
త్యాగరాజనిలయం అనే సత్రం కూడా కట్టించారు..
 
త్యాగయ్యగారు తిరుపతి దేవుని దర్శనానికి వెళ్ళారు 
తెరలు వేసేశారు
దర్శనం లేదన్నారు
ఎంతో ఆర్తితో వచ్చిన త్యాగయ్యకు నిరాశకలిగింది..
బిడ్డ తండ్రిని చూడడానికి వస్తే 
తండ్రి తెరలు బిగించుకొని రేపురాపో అంటాడా..
అయితే వాడు తండ్రెలా అవుతాడు
బిడ్డ వస్తున్నాడనే వార్త అందగానే 
 వీధి తలుపు దగ్గర ఎదురు చూసేవాడే కదా నిజమైన తండ్రి..
 
రాధవస్తే ఇద్దరం కలిసి భోజనం చేస్తాం అని 
నేను కాలేజ్ నుంచీ వచ్చే సమయానికి ఒంటిగంటకు 
 బయట నిలబడి..
 నాకోసం ఎర్రటి ఎండలోకి చూసే వాడు నా తండ్రి..
 
కానీ 
త్యాగయ్య తండ్రి తెరవెనక వున్నాడు ..కనపడడట
ఆయన హృదయం జ్వలించుకు పోయింది..
మామూలు పిల్లల్లా 
నేను నీ కోసం వస్తే లోపలుండి బయటకు రావా..
నేనంటే నీకెప్పుడూ అంతే..
అంటూ దెబ్బలాడడు
 
కారణం 
తెరవెనకనున్న ఆయన తండ్రి శరీరం కాదు శిలావిగ్రహం
ఆ తండ్రిని కేవలం మనో నేత్రంతోనే చూడాలి
ఆ నేత్రానికి లౌకిక దృష్టికాదు దివ్య దృష్టి కావాలి
లోపలున్న దేవుడు కనపడకున్నాడంటే 
తనకళ్ళు ఆయనను చూడడానికి అనువుగా లేవు
అందుకే యీ కీర్తన..
 
నా కళ్ళను కప్పిన ద్వేషము అసూయ ఓర్వలేని తనము
అవి తీయి అప్పుడే నేను నిన్ను చూడగలను అని హృదయం పగులగొట్టుకున్నాడుత్యాగయ్య
తెరవెనుకనున్న శిల ద్రవించింది
వెంటనే తెరలు తొలగిపోయాయ్..
తండ్రి చేతులు చాచి కొడుకును ఆలింగనం చేసుకున్నాడు
కాదు కాదు
ఆ ఆలింగనాన్ని కన్నీళ్ళతో అనుభవించాడు త్యాగయ్య..

తెరతీయగరాదా లోని    ॥తెర॥

తిరుపతి వేంకటరమణ మచ్చరమను    ॥తెర॥

పరమపురుష ధర్మాదిమోక్షముల

పారదోలుచున్నది నాలోని    ॥తెర॥

ఇరవొందగ భుజియించు సమయమున

ఈగ తగులురీతి యున్నది

హరిద్యానము సేయువేళ చిత్తము

అంత్యజువాడకు బోయినట్లున్నది   ।।తెర॥

మత్స్యము ఆకలిగొని గాలముచే

మగ్నమైన రీతి యున్నది

అచ్చమైన దీపసన్నిధిని మరు

గిడబడి చెఱచినట్లున్నది  ॥తెర॥

వాగురయని తెలియక మృగ గణములు

వచ్చి తగులురీతి యున్నది

వేగమే నీ మతము ననుసరించిన

త్యాగరాజనుత మదమత్సరమను   ॥తెర॥

త్యాగయ్య తరువాత అలాంటి మనుషులు
ఆ భక్తి తీవ్రతా లేవనుకుంటారేమో
లోకంలో అన్యాయం అరాచకం ఎంత సహజంగా పెచ్చరిల్లుతూందో
అంతే సహజంగా భక్తీ స్వార్థ రహిత జీవనాలూ నడుస్తున్నాయి
అయితే వాటిని చూడడానికి మనకూ మరో దృష్టి కావాలి
 
పుట్టపర్తి మాతామహులు రేవా సంస్థానంలో ఉండేవారు
వీరు భక్తి రస ప్రధానమైన అనేక రచనలు చేసారు
వారో సారి తిరుపతికి వెళ్ళారు
గుడితలుపులు మూసిపొతున్నారు పూజారులు
దర్శనమిప్పించమని ప్రాధేయ పడ్డారీయన
ససేమిరా అన్నారు వాళ్ళు
దేవుని సన్నిధిలో నిత్యం వుండి వుండి 
భక్తుదెవరో విరక్తుడెవడో  తేడా పట్టలేక పోతున్నారు అర్చకులు
 
ఆశాభంగం తో వెంకటాచార్యులవారు 
శ్రీనివాసుని ఉద్దేశించి 
వేదాంత దేశికులవారి శ్లోకం చదివారు ఇలా 
కానీ అందులో 
త్యాగయ్యలా నా కళ్ళలోని మత్సరం తీయమన్న వేడుకోలు లేదు
భక్తి పండిన ఉక్రోషం 
 
యేం శ్రీనివాసా ఐశ్వర్యం తో కళ్ళు మూసుకుపోయాయా..
విశిష్టాద్వైతం పూర్వపక్షంలో పడిపోతూ
 శత్రువుల చేత ఓడింపబడే స్థితి నీకు వచ్చినప్పుడు నిన్నుధ్ధరించవలసిన వాడను నేనే కదా..
ఆ మాత్రం గుర్తించలేవా..

అని అంటూ ధ్వజస్థంభాన్ని ఢీకొన్నారట..
దెబ్బలాడే పిల్లలకు తండ్రిపై ప్రేమవుండదా..
అది ఆ పరమేశ్వరునికి తెలియదా..
అందుకే..వెంటనే వాకిళ్ళు తెరుచుకున్నాయి
 
యీ విషయాన్ని ''జీవితం అనుభవాలు ''
లతమాసపత్రికలో అక్టోబర్ 1967 18వ పుటలో ప్రస్తావించారు పుట్టపర్తి
భాషాపరశేషభోగిలో పుట్టపర్తి నాగపద్మిని యీ విషయాన్ని చెప్పింది..

పరిశ్రమే నా ఊపిరి..